Hoe narcisten je laten geloven dat jij de misbruiker bent

Om hun ‘totaal-goed’-imago te behouden, kunnen narcisten alleen emoties voelen die bij een ‘superieur’ persoon horen. Schaamte, schuld, verdriet, twijfel, woede; niets daarvan is acceptabel. Daarom moeten narcisten een manier vinden om hun negatieve emoties in het geheim op anderen af te schuiven. Dit is een proces van schaduwontkenning dat Melanie Klein ‘projectieve identificatie’ noemde.

Projectieve identificatie gebeurt op een verborgen manier en begint meestal als een onschuldig ‘praatje’ over iets kleins dat je verkeerd hebt gedaan. Naarmate het gesprek vordert, zal de narcist zijn oordelen erin gooien en ‘hints’ geven over andere dingen die je verkeerd doet. Het gesprek ‘drijft’ dan geleidelijk en terloops af van een redelijk hart-tot-hartgesprek naar een hypnotiserende monoloog. Aan de oppervlakte ben je verwikkeld in een normaal gesprek. Maar door middel van subtekst en conversational drift maakt de narcist generaliserende uitspraken die je in een negatief daglicht stellen. Dit gebeurt zo slim dat je onbewust de ‘totaal-slecht’-rol en de bijbehorende gevoelens op je neemt, terwijl je nog steeds denkt dat je een normaal gesprek voert.

Projectieve identificatie leidt meestal tot ‘reactief misbruik’, waarbij een doelpersoon de schaduwemoties van de narcist overneemt en uit, zonder bewust te beseffen hoe dat is gebeurd. Ze worden pas wakker uit de shock van het getriggerd worden, terwijl ze daarvoor langzaam maar zeker de temperatuur in zichzelf voelden stijgen als kokend water, voordat ze uit hun hoek werden gedreven en in de ‘slechte’ positie terechtkwamen. Zodra hun trigger toeslaat, springt de narcist op en wijst met de vinger, waarbij hij oordelen opstapelt om zijn punt te maken dat de doelpersoon slecht is. Op deze manier doet de narcist het volgende:

1. Hij ontdoet zichzelf van zijn negatieve eigenschappen en emoties.
2. Hij krijgt het ‘morele gelijk’.
3. Hij versterkt zijn valse zelfbeeld als ‘totaal-goed’.

Als klap op de vuurpijl dwingen ze de doelpersoon zelfs zichzelf de schuld te geven van de ruzie. Al die tijd heeft de doelpersoon geen idee hoe het allemaal is gebeurd en is hij zich er totaal niet van bewust dat de narcist hem zonder dat hij het doorhad met zijn gif heeft besmet. Het is absoluut gekmakend.