Zijn Narcisten Machtig?

Als Toto het gordijn opent in The Wizard of Oz, blijkt de ‘Tovenaar’ gewoon een gewone man te zijn, die de hele tijd met een machine een ‘krachtige’ versie van zichzelf liet zien.

Hoeveel doelpersonen van narcistisch misbruik waren betoverd door de wereld van de narcist, door zijn onwankelbare overtuiging, zelfvertrouwen en schijnbaar eindeloze energie? Hoeveel van hen hebben vervolgens achter het gordijn van het valse zelf van de narcist gekeken en waren geschokt toen ze een innerlijk kind ontdekten dat vervuld was van schaamte, woede en wanhoop?

Het zou makkelijk zijn om narcisten af te doen als bedriegers van de ziel, mensen die je moet herkennen en vermijden. Toch is hun invloed op de huidige tijdgeest onmiskenbaar. Er zijn eindeloos veel boeken, artikelen en video’s op de markt gekomen die dit fenomeen willen verklaren. Voor veel slachtoffers van narcistisch gedrag is het een obsessie geworden. Narcistisch gedrag houdt miljoenen mensen bezig en verwoest hun leven, waardoor een groot deel van de mensheid in beweging is gekomen. Is dat geen macht?

Het ontwaken begint

Doelpersonen van narcistisch misbruik kunnen dat ‘aha’-moment nooit vergeten, die psychologische blikseminslag die hun leven fundamenteel heeft veranderd. Jaren van misbruik kwamen plotseling aan het licht. Ze konden eindelijk hun ervaringen benoemen en valideren. Hoe dieper ze in het konijnenhol doken, hoe duidelijker de trucs van de narcist werden. Opeens voelde de inzet niet meer zo hoog. In plaats van schaamte en vrees begon de doelpersoon walging, woede en uiteindelijk verachting te voelen. No contact werd oneindig veel makkelijker.

Dit is ‘fase één’ van het herstel, waarin het bewustzijn van de doelpersoon zich verbreedt en hij leert de trucs en het gedrag te herkennen, terwijl hij concrete stappen zet om zijn emoties te reguleren en zijn persoonlijke kracht te vergroten. Ik heb deze fase uitgebreid beschreven in mijn boek ‘Hoe je een narcist kunt uitdrijven’.

Deze oppervlakkige aanpassingen hebben een enorme impact op het leven van de doelpersoon, waardoor hij veel meer ademruimte en groeimogelijkheden krijgt dan hij ooit voor mogelijk had gehouden.

Tegen het einde van deze fase kan iemand meestal een weg vooruit vinden die genoeg rust biedt voor een bevredigend leven na narcistisch misbruik.

Anderen merken echter dat ze langzaam weer wegzakken in de modder, omdat een schijnbaar onschuldige, prille relatie de voorbode wordt van die bekende schaduw uit het verleden. Dit is waar we de ware kracht van narcisten ontdekken.

Noodzaak, de brandstof van macht

Het kan verleidelijk zijn om de narcist in je leven te zien als een eenmalige ‘toevalstreffer’. Leer hun trucs, ga geen contact meer aan en ga verder met je leven. Simpel.

Dit soort beschuldigingen aan het adres van de ‘grote, slechte narcist’ kunnen ons echter verblinden en afleiden van de diepere waarheid: Het was niet alleen de narcist die ons voor de gek hield. We hebben onszelf voor de gek gehouden.

De grootsheid en fantasiewereld van de narcist zijn op maat gemaakt om de tekortkomingen van ons leven in real time op te vullen. Zodra de specifieke fantasiewereld van een bepaalde narcist zijn kracht verliest en instort, zijn we eindelijk in staat om alles te veranderen en ons leven helemaal opnieuw op te bouwen. Uiteindelijk vinden we balans en staan we open voor nieuwe mensen die bij ons nieuwe leven passen.

Als bij toverslag verschijnt er dan een aantrekkelijk persoon in ons leven, en het voelt zo goed. We zijn zeker van ons begrip van narcisme, dus er kan niets misgaan. Toch? Maar als de wittebroodsweken voorbij zijn en de relatie langzaam maar zeker op een kookpunt komt, schrikken we ervan dat het weer is gebeurd. Ons nieuwe leven is langzaam maar zeker opgegaan in een nieuwe fantasie die op maat is gemaakt om bij ons nieuwe leven te passen. Hoe heeft dit kunnen gebeuren?

Het verlaten van een gewelddadige relatie en het herontdekken van evenwicht is niet het einde van ons verhaal. Het enige wat we hebben bereikt is de psychologische ruimte en emotionele helderheid om het echte werk te beginnen. Het onthullen en integreren van onze schaduw, het loslaten van ons onderdrukte kindertraumas, het onder ogen zien van onze demonen en het in het reine komen met de intergenerationele geschiedenis die ons hier heeft gebracht. Dit zijn de verborgen rijken in ons die ons naar narcisten trekken.

Het echte werk is moeilijk. We moeten onze monsterlijke, destabiliserende angst onder ogen zien, ondraaglijke waarheden accepteren en een zee van schaamte overwinnen. We moeten de heldenreis naar de kern van onze ziel maken, verraderlijke landschappen doorkruisen en een proces van dood en wedergeboorte ondergaan, voordat we getransformeerd en echt klaar zijn om authentiek en krachtig te leven. Ik heb dit proces in detail beschreven in mijn tweede boek, ‘Een nieuw leven na de narcist’.

Er wachten ons enorme gevaren en kansen in onze schaduw, net als de sleutel tot het begrijpen van de ware kracht van narcisten. Hun fantasiewereld is een weerspiegeling van onze schaduwwereld. Door de fantasie binnenstebuiten te keren, ontdekken we onszelf. En zolang we weigeren de reis door deze duistere wereld te maken, blijven narcisten almachtig.

Hun lot is verweven met het onze.