Inhoudsopgave
Twee zinnen die je zelden hoort van een narcist zijn: “Het spijt me” en “Ik weet het niet”.
Een narcist kan zich verontschuldigen als hij het risico loopt zijn narcistische bevoorrading te verliezen. Maar uiteindelijk heeft hij spijt omdat zijn bevoorrading hem door de vingers glipt, niet omdat hij iemand pijn heeft gedaan.
Narcisten weten echter nooit iets niet. Toegeven dat je iets niet weet, is toegeven dat je iets mist. Toegeven dat je iets mist, is in contact komen met je schaamte. En wanneer een narcist in aanraking komt met de onderdrukte schaamte van verwaarlozing, misbruik en/of instrumentalisering tijdens zijn jeugd, stapt hij op een emotionele landmijn.
Daardoor verdiepen narcisten nooit hun zelfkennis of wereldse wijsheid, omdat de waarheid en de realiteit zelden het ware zelf van de narcist raken. Om het risico van het toegeven van een gebrek aan kennis te vermijden, creëert de narcist een aura van alwetendheid via zijn valse zelf. De meest komische manier waarop ze dit bereiken, is door simpelweg te zeggen: ‘Dat wist ik wel’. Zelfs als ons gevoel iets anders zegt, vermijden we kleine discussies en geloven we ze gewoon op hun woord, of doen we het af als onbelangrijk.
Een meer verraderlijke manier waarop narcisten zichzelf beschermen tegen een gebrek aan kennis is door je in een discussie of debat te lokken. Terwijl jij misschien vooral geïnteresseerd bent in het achterhalen van de waarheid, is de narcist op zoek naar het volgende:
- Ze willen voorkomen dat hun schaamte aan het licht komt.
- Ze willen narcistische bevoorrading.
- Ze hebben negatieve emoties waar ze vanaf willen.
Gezond versus narcistisch debat
Een debat is de perfecte speeltuin voor de narcist om alle drie bovenstaande doelen te bereiken. Om te beginnen zal de narcist je ideeën nooit accepteren of erop voortbouwen. Op elke uitspraak die je doet, zal de narcist reageren met een andere uitspraak die weinig relevant is voor het onderwerp dat je bespreekt, of zal hij je woorden verdraaien en ze als de zijne presenteren.
Als je een pijnlijke waarheid aanraakt, zal de narcist terugvallen op gaslighting door je woorden te ontkennen en vervolgens een alternatieve verklaring of ‘feit’ te geven.
In een gezonde discussie zijn beide partijen nieuwsgierig naar de waarheid. Ze kunnen toegeven dat ze iets niet weten, of aangeven dat ze het er niet mee eens zijn en uitleggen waarom. Als ze iets waardevols zien in de ideeën van een ander, accepteren ze die en integreren ze die voordat ze hun eigen bijdrage leveren om voort te bouwen op het oorspronkelijke idee.
Een gezonde discussie geeft kracht. Een narcistische discussie is levenszuigend en gekmakend.
De eindeloze cyclus van wanhoop
Een narcist weigert je ideeën te accepteren en gaat in plaats daarvan een wedstrijd aan om jou te overtreffen. Uiteindelijk wordt je schaamte steeds erger en voor je het weet ben je bezig jezelf te verdedigen of probeer je de narcist op jouw beurt te overtreffen.
Je verbrandt van schaamte, voelt je angstig en gefrustreerd. Het ongemak wordt zo sterk dat je je afsluit en vaak wegloopt uit de interactie met het gevoel alsof je in een wasmachine bent terechtgekomen. Je had geen idee dat je jezelf op het altaar van de narcist hebt geofferd.
Het offerlam
De narcist denkt dat hij intellectueel superieur is aan jou, dus het kost hem geen moeite om een narcistisch debat met je aan te gaan.
Je denkt misschien dat je tot de kern van een probleem komt, of dat je over hoge idealen discussieert, maar in werkelijkheid word je slechts een bron van narcistische bevoorrading en een stortplaats voor de negatieve emoties van de narcist.
Als de narcist ziet dat je geïrriteerd raakt, krijgt zijn gevoel van superioriteit een boost, alsof hij cocaïne snuift, en wordt hij meer ontspannen en kalm terwijl hij zijn onbehagen en pijn op jou projecteert.
Aan het einde van het ‘debat’ of de ‘discussie’ voelt de narcist zich opgelucht, goed gevoed (door narcistische bevoorrading) en tevreden, alsof hij net een massage heeft gehad.
Jij verlaat de interactie angstig, ziek en van streek, maar ook leeg en futloos.
Waarom je in de val loopt
Als je met een narcist debatteert of discussieert, denk dan na over je ware bedoelingen, en natuurlijk ook over die van hen. Wat je in feite zoekt, is misschien wel:
- Gelijk hebben: Draag je een overmatige schaamte uit het verleden met je mee die je dwingt om jezelf te rehabiliteren door ‘gelijk’ te hebben? Helpt gelijk hebben je zelfvertrouwen?
- De redder zijn: Hoop je de narcist te veranderen door hem of haar te overtuigen van jouw standpunt? Wil je degene zijn die de narcist de ‘betere’ weg naar gezondheid en geluk ‘laat zien’?
- De waarheid: Misschien wil je gewoon dat de waarheid aan het licht komt. Als de waarheid de narcist dwingt om zijn of haar gebreken of tekortkomingen te zien, dan verspil je je tijd.
Onthoud dat een narcist zelden toestaat dat zijn of haar ware zelf wordt blootgesteld aan de waarheid of de realiteit. Hun valse zelf is een firewall die hen beschermt. Daarom kun je net zo goed tegen een muur praten.
Uiteindelijk offer je jezelf alleen maar op als voer voor de narcist, waarbij je gefrustreerde energie afgeeft als narcistische bevoorrading en alle negatieve emoties en pijn van de narcist in je opneemt.
De sleutel tot een discussie met een narcist is simpel: laat los. Herken de patronen, trek je terug, regel je ademhaling en kijk in jezelf. De waarheid zit niet in je woorden, maar in jezelf.