De levenslange ‘villain arc’ van de narcist

Een villain arc is een term die wordt gebruikt om een periode te beschrijven waarin iemand na een tragedie in zijn leven egoïstisch en egocentrisch wordt om met zijn trauma om te gaan.

Het simpelste voorbeeld van een villain arc is na een relatiebreuk, wanneer iemand zich afzondert en extreem aan zichzelf gaat werken. Denk aan scheerbaarden en stijlveranderingen, sportschoolabonnementen en solo-reizen.

Een villain arc is bedoeld om pijn te verwerken door harde grenzen te stellen. Het is een ruimte om aan jezelf te werken om je zelfvertrouwen te herstellen, om ‘de wereld te haten’, zodat je woede over het feit dat je bent verraden kan worden losgelaten zonder anderen kwaad te doen.

Wanneer Villain Arcs Ondergronds Gaan

In de meeste gevallen komt iemand na verloop van tijd uit zijn villain arc. Hij wordt geleidelijk weer warmer voor de invloed van anderen, wordt socialer en aardiger en durft de wereld weer aan.

Maar wat als het trauma zich in de kindertijd heeft voorgedaan? Wat als het verraad plaatsvond op een moment dat een kind het nog niet kon verwerken? En tot slot, wat als dat traumatische verraad de persoonlijkheid van die persoon fundamenteel heeft veranderd?

Dit is precies het geval bij een narcist. Om de een of andere reden kon de narcist niet de aandacht, zorg, liefde en acceptatie van zijn moeder krijgen. De narcist bleef achter met gevoelens van woede, ongewenstheid en minderwaardigheid en werd overspoeld door levensbedreigende schaamte. Als gevolg daarvan duwde hij deze vreselijke ervaring diep weg in zijn onderbewustzijn en verving deze door een groots vals zelf.

In de meeste gevallen is iemands villain arc bewust en oppervlakkig. Dat wil zeggen dat de pijn of het verraad weliswaar vreselijk leed veroorzaakt, maar na verloop van tijd kan worden verwerkt. In het geval van de narcist is het verraad onbewust en komt het voort uit zijn kern.

Gevangen in een vicieuze cirkel

Omdat hun verraad onbewust en diepgeworteld is, erkennen narcisten hun verraad nooit en laten ze de pijn ervan niet los. In plaats daarvan blijven ze hangen in een dun laagje bewustzijn dat bestaat uit hun valse zelf en hun verbeelding. Narcisten leven in een fantasiewereld en gaan relaties aan binnen deze fantasiewereld. Elke relatie begint met een fase van idealiseren; een wonderbaarlijk begin met een ‘perfect’ persoon. Zodra die persoon gedrag vertoont dat in strijd is met de hoogdravende verwachtingen van de narcist, gaat hij die persoon in zijn hoofd afwaarderen en in diskrediet brengen, en uiteindelijk beëindigt hij de relatie abrupt.

Naarmate de jaren verstrijken, blijft de narcist gevangen in een vicieuze cirkel, waarin hij keer op keer cycli van idealiseren, afwaarderen en afdanken doorloopt. In feite is elk moment dat de narcist wakker is een villain arc, waarin hij zich inspant om zijn waarde en superioriteit te bewijzen en wanhopig probeert zijn zelfrespect te herstellen. Deze verlossing heeft echter niets te maken met zijn huidige relatie. Ze is verbonden met de moeder en, in mindere mate, met de vader. Achter alle relaties van de narcist schuilt één grote villain arc die nooit wordt voltooid.

De levenslange villain arc is de reden waarom narcisten zo egoïstisch, star, neerbuigend, minachtend en geobsedeerd door zichzelf zijn. De enige keer dat ze hier even mee stoppen, is wanneer ze worden meegesleept in de idealiseringfase, die slechts tijdelijk is en geen rol speelt in het verlossen van hun villain arc.

Kan een narcist zijn levenslange villain arc oplossen?

Als een narcist door zijn omgeving verantwoordelijk wordt gehouden, of een plotselinge spirituele ontwaking ervaart, dan zal er misschien een barst in zijn villain arc verschijnen. Maar hoe verder dan?

Omdat het verraad zo groot was in vergelijking met wat de narcist op dat moment aankon, omdat het zo diep in zijn kern ligt, zal het enorm moeilijk zijn om toegang te krijgen tot die pijn en deze los te laten. Bovendien heeft dit verraad geleid tot fundamentele persoonlijkheidskenmerken. Omdat ze zich in een fantasiewereld bevonden, hebben narcisten decennia van ontwikkeling gemist, die op het juiste moment moet plaatsvinden om permanent te zijn.

Met een uitgebreide therapie en genezingsplan, hard werken en consequente verantwoordingsplicht van hun omgeving kunnen narcisten hun villain arc in de juiste richting buigen. Het zal echter enorm moeilijk, zo niet onmogelijk zijn om dit voldoende af te sluiten.

Toch groeit ons begrip van persoonlijkheidsstoornissen en van therapie- en genezingsmethoden. Zelfs psychedelica worden langzaam maar zeker omarmd en gelegaliseerd vanwege hun genezende werking. Naarmate de tijd vordert, zullen we misschien beter in staat zijn om het tij te keren bij persoonlijkheidsstoornissen.

De eerste stap zou echter zijn dat de narcist het volle gewicht van wat hij is en wat hem is overkomen onder ogen ziet – een moeilijke opgave, op zijn zachtst gezegd.