Het deel van ons dat narcistisch misbruik uitnodigt

De show begint.

Een permanente glimlach die je wangen doet pijn doen. Een eindeloze stroom van positieve gesprekken. Geforceerd gelach. Het is een majestueus rondje op je tenen om een sluwe aanwezigheid die op de loer ligt in de schaduw van je onderbewustzijn. Deze aanwezigheid verbergt zich achter een façade, trekt aan touwtjes en ontneemt je de controle met schokken van angst, schuldgevoelens en schaamte om je weer in het gareel te brengen. Het saboteert je wanneer je je ertegen verzet, gedreven door een verborgen agenda: acceptatie.

Het spook doet wat het moet om zijn agenda te verwezenlijken – ongeacht de prijs. Jouw grenzen. Jouw integriteit. Jouw zelfrespect. Jouw middelen. Ze liggen allemaal voor het grijpen, zolang mensen je maar accepteren. Een narcist ziet dit en duikt erop.

Het voelt alsof je op een enkele, nooit veranderende frequentie bestaat. Positieve aandacht moet koste wat kost worden gehandhaafd. Zij zijn goed, jij bent goed, alles daartussenin is goed, dus is de relatie goed. Geen uitzonderingen. Houd dit lang genoeg vol, en op een gegeven moment zullen onbehagen en wrok ontstaan. Het wordt vermoeiend om altijd ‘aan’ te staan. Wat dacht je ervan om eens van zender te veranderen? Misschien de sfeer wat temperen, of verschillende stemmingen door elkaar mengen? Je echte gevoelens laten zien? Nee zeggen. Zeggen wat je denkt. Je verlangens uiten. Wat stoom afblazen, en niet altijd gelukkig en positief hoeven te zijn? Eerlijk zijn.

Vergeet het maar. Jij hebt niet de leiding. Dat heeft het fantoom.

Wat is het fantoom? Het is het verborgen deel van ons ego dat ons kwetsbare zelf beschermt. Het is het resultaat van het feit dat we overweldigd zijn door het lijden van ons ware zelf tijdens een periode van overweldigend misbruik. Het spook ontstond als laatste redmiddel; het was een manier om de wereld te begrijpen en een einde te maken aan de pijn. Nu ligt het op de loer in de schaduw en doet het wat het moet om ons te ‘beschermen’.

Kortom: Het spook = ego + trauma + schaduw.

Het spook creëert een beeld van jou als iemand die lief is, creëert vervolgens een beeld van de ander als iemand die grootmoedig is, en smeert zich vervolgens in met positiviteit om die persoon naar zich toe te trekken. Wat doelpersonen van narcisme moeilijk kunnen accepteren, is dat deze positiviteit een donkere kant heeft. Het spook trekt aan de touwtjes om acceptatie te krijgen, wisselt tussen positieve aandacht en terugtrekking om de show gaande te houden. Als de ander te veel weerstand biedt of ons te ver drijft, sluit het spook de show en trekt zich voorgoed terug. De enigen die hier immuun voor zijn, zijn narcisten, omdat zij meesters zijn in het betrokken houden van hun doelpersoon en het verschaffen van narcistische bevoorrading. Jouw spook wordt overweldigd door de macht van de narcist. Er wordt op jouw knoppen gedrukt en je wordt overspoeld. Je hebt geen tijd om na te denken of te handelen – alleen om te reageren.

Het fantoom van een narcist wil vooral macht en controle veilig stellen. Als je het fantoom van de narcist blootlegt, zul je zijn woede voelen. Soms als een regelrechte aanval, maar vaak als een dramatische intrekking van de positieve aandacht die je zo graag kreeg. Onthoud dat de persoon met wie je omgaat ook niet de baas is. Het is zijn fantoom dat aan de touwtjes trekt. Zijn positieve aandacht kan blijven bestaan zolang het fantoom tevreden is met je loyaliteit.

Je zou kunnen zeggen dat het spookje iemand narcistisch maakt. Maar hoe kan dat, als iedereen wel een beetje een spookje heeft? Hoe kwaadaardig en heftig de woede van het spookje is, hangt af van hoe gekwetst iemand in het verleden is geweest, maar het spookje is er altijd. Iedereen heeft een schaduw.

De schaduw bestaat uit delen van onszelf die anderen hebben afgewezen, en die we daarom ook hebben afgewezen. Het bevat ook onze wonden, onze zelfhaat, onze woede, onze pijn en ons trauma – alle dingen die het spook probeert te verbergen. Wanneer iemands trauma boven een bepaalde drempel komt, creëert het ego dit defensieve karakter om de persoon te beschermen. Het eerste wat hij doet, is alles doen wat nodig is om liefde te krijgen, waarvan het ego denkt dat het het misbruik zal stoppen. Als de persoon echter is opgegroeid in een omgeving waar macht en controle belangrijk waren, hecht het spook zich graag aan dit model en gebruikt het dit als een manier om zijn behoeften te vervullen. Waarom je onderwerpen als je kunt domineren? In plaats van acceptatie zoekt het spook controle. Deze twee kanten van dezelfde medaille vormen de kern van de narcistisch-codependent dans.

We zijn allemaal ‘geïnteresseerd in hiërarchie’, wat betekent dat we ons allemaal afvragen hoe het leven zou zijn als we meer macht hadden, meer dominantie, meer mensen die ons aanbidden. Velen van ons willen gewoon het soort lijden en pijn vermijden dat ons fantoom in de eerste plaats heeft gecreëerd. We hebben allemaal behoefte aan macht in ons leven, op zijn minst om onszelf te beschermen tegen degenen die ons willen manipuleren en gebruiken. Maar we moeten ons er ook van bewust zijn dat de grens tussen ons en narcisme erg dun is. Wat betekenis geeft aan onze macht, bepaalt aan welke kant van de grens we staan.

Acceptatie tegen elke prijs is niet vol te houden. Het leidt tot disfunctionele relaties, vernietigt onze gezondheid en houdt ons stil en depressief. Het ergste van alles is dat het ons ertoe brengt anderen te manipuleren om hun liefde te krijgen. Om goed te leven, moeten we de controle terugnemen van ons spook. Sommigen van ons moeten beginnen met te erkennen dat we daadwerkelijk een spook hebben. Diep van binnen wil het spook niet de discussie domineren. Het begrijpt dat een competent, wijs en krachtig hoger zelf veel krachtiger en effectiever is dan zijn dwaze spelletjes en manipulaties. Ons hogere zelf heeft, wanneer het in lijn is met het ware zelf, toegang tot de oneindige wijsheid in het lichaam. Al onze voorouderlijke energie is beschikbaar wanneer we voorbij het ego gaan. We hebben toegang tot kennis die teruggaat tot het begin van de tijd - tot de oerknal. Wat is het fantoom in het licht hiervan? Onbeduidend. En dat weet het ook.

Een belangrijke stap in het evolueren voorbij narcistisch misbruik is om je spook onder ogen te zien, je te verdiepen in zijn pijn en orde te scheppen in zijn innerlijke chaos. Door je bewust te focussen, kun je het overstijgen en begrijpen hoe het werkt en waarom het je saboteert. Je kunt zijn intensiteit gaan weerstaan en zijn aanwezigheid accepteren, hoe moeilijk dat ook is. Je spook wil niet gezien worden. Het verstopt zich met een reden.

Toch kun je je hogere zelf gebruiken om het te zien en te erkennen. Je kunt het een realiteit laten zien die veel groter is dan het zelf. Bewijs dat je in staat bent om het over te nemen. Bewijs dat je mensen in je leven kunt brengen die er voor je zijn en het beste met je voor hebben. Bewijs dat je de onvermijdelijk complexe emotionele toestanden kunt beheersen die dynamische relaties met zich meebrengen. Bewijs dat je je behoeften kunt laten gelden en tegelijkertijd grenzen kunt stellen die zijn gevoelige aard beschermen. Bewijs dat je het kunt helpen evolueren, zijn woede loslaten en een nuttige deelnemer aan je leven worden. Laat je assertiviteit en vasthoudendheid zien. Heb een nobele visie en overtuig je spook om zich onder die vlag te scharen. Doe deze dingen en je beschermt jezelf tegen narcistisch misbruik, terwijl je ook je eigen narcisme in de hand houdt. Als je dit niet doet, heeft het spook geen andere keuze dan zijn spelletjes voort te zetten.