Hoe het leven in een narcistische familie is

Het kind dat zich niet bewust is van de narcistische familie, ervaart deze als elke andere familie. Als je hen vraagt naar hun jeugd, zullen ze zeggen dat die geweldig was. Foutloos. Ideaal. Ze houden heel veel van hun ouders en vinden zichzelf gelukkig met zo’n geweldige jeugd.

Na een kort moment staren ze echter in de verte. Er verschijnt een rimpel tussen hun wenkbrauwen. Ze openen hun mond om iets te zeggen, maar aarzelen.

“Ik bedoel,” beginnen ze uiteindelijk. “Het was niet altijd geweldig. Maar het had erger kunnen zijn. Ik heb geluk gehad.”

En daarmee verdwijnt de rimpel tussen hun wenkbrauwen en keert de persoon die is opgegroeid in een narcistische familie terug uit zijn verre staat van dissociatie. Het evenwicht in hun cognitief dissonante geest is hersteld.

Wat is er net gebeurd? Heeft deze persoon een goede jeugd gehad, of niet?

Hierin ligt de oppervlakkige ervaring van hoe het is om op te groeien in een narcistische familie: Een ongemakkelijke ontkenning van wat er werkelijk is gebeurd.

Het conflict tussen ontkenning en waarheid

Mensen hebben allerlei trucjes om zich te beschermen tegen ongemakkelijke waarheden en pijnlijke emoties – en leven in een narcistische familie zorgt voor genoeg van beide. De oplossing voor het kind van een narcist is om zich af te sluiten, te ontkennen en de realiteit anders te zien om de pijn te verdoven en gezond te blijven.

Narcistische ouders kunnen nooit hun schaamte en negatieve emoties onder ogen zien of hun fouten en zwakheden toegeven. Ze moeten altijd positief gezien worden door anderen.

Om deze grootsheid te behouden, moet de narcistische ouder de realiteit verdraaien en zijn kinderen in het juiste keurslijf persen. De narcistische ouder stelt daarom zijn kinderen bij elke stap in vraag, beoordeelt, belachelijk maakt, ondermijnt en controleert. Het ergste van alles is dat de narcistische ouder zijn kinderen behandelt als bronnen van narcistische bevoorrading en hen alleen positieve aandacht geeft wanneer ze voldoen aan de hoogdravende en rigide verwachtingen van de narcist.

Dit alles is ondraaglijk voor het kind, wiens diepe behoefte om gezien, gespiegeld, gekoesterd, lief te hebben en aangemoedigd te worden onvervuld blijft. In plaats daarvan botst het ware zelf van het kind tegen oneindige botsingspunten, wat een zee van schaamte, woede en wrok veroorzaakt.

Na gecontroleerd, geobjectiveerd en gebruikt te zijn, vervalt het kind in wanhoop. Om de pijn te verzachten, sluit het kind zich af van de realiteit en ontkent het deze volledig, door deze in plaats daarvan als ideaal te zien. Dit komt voort uit een kinderlijke psychologische verdedigingsmechanisme dat splitting wordt genoemd, waarbij iemand de wereld alleen als totaal-goed en perfect, of totaal-slecht en ondraaglijk kan zien. Het kind van een narcist kiest voor het eerste en schildert zijn familie zorgvuldig met de verfkwast van perfectie.

Een verstikkende realiteit

De behoefte van de narcist aan grootsheid en narcistische bevoorrading is onverzadigbaar, compromisloos en absoluut, en hangt als een donkere wolk boven zijn familie.

De narcistische ouder organiseert de hele familie rond zijn grootsheid en behoefte om schaamte te vermijden. Dit resulteert in een verscheidenheid aan rollen die worden verdeeld op basis van geboortevolgorde, persoonlijkheid, fysieke kenmerken en andere willekeurige factoren.

Een kind van een narcist kan bijvoorbeeld worden aangewezen als verzorger van zijn broers en zussen om een emotionele buffer te vormen tussen de narcist en zijn kind. Een kind van een narcist kan worden aangewezen als het ‘goddelijke’ of ‘hulpeloze’ kind, wiens enige taak het is om braaf te zitten en een brave jongen/meisje te zijn. Zulke kinderen worden tot in de volwassenheid geïnfantiliseerd en behandeld als incompetente peuters.

Een kind van een narcist kan worden uitgekozen als het ‘gouden kind’ of de protégé van de narcist, met als taak om de narcist na te volgen. Het gouden kind wordt in alle opzichten naar het evenbeeld van de narcist gevormd. En dan is er natuurlijk nog de zondebok, die de vuilnisbak wordt voor de ontkende pijn, schaamte en negatieve emoties van de narcist. De zondebok heeft altijd ongelijk. Ze zijn een object van walging, onwaardig voor liefde of positieve aandacht.

Ongeacht welke rol een kind van een narcist krijgt, hun leven is verstikkend. Ze worden behandeld, aangesproken en gezien op een bepaalde manier die geen rekening houdt met hun authentieke zelf. De kinderen in een narcistische familie worden gevormd voor één doel en één doel alleen: het valse zelf van de narcistische ouder dienen en in stand houden. Deze kinderen leven een claustrofobisch bestaan, niet in staat om zich te ontplooien en te gedijen als unieke, autonome mensen.

Talrijke kwalen

Een narcistische ouder toont geen enkele tolerantie voor de realiteit. Als de kinderen hun behoeften kenbaar maken, grenzen stellen of de narcistische ouder aanspreken, zal de ouder het kind gaslighting toepassen en aanvallen totdat het zich terugtrekt.

Behandeld worden als een object terwijl je gedwongen wordt de waarheid te ontkennen, legt een enorme druk op het lichaam en de geest van het kind. Na verloop van tijd bouwt de druk zich van binnen op en barst deze los in de vorm van psychosomatische en lichamelijke klachten. Voortdurende ziekte, maagklachten, spijsverterings- en schildklierproblemen, cysten en andere vervelende problemen beginnen zich voor te doen. Geestelijke gezondheidsproblemen komen ook veel voor in een narcistische familie. Veel mensen met angststoornissen, borderline persoonlijkheidsstoornis, bipolaire stoornis en meer komen uit narcistische families. In extreme gevallen kan de ziekte levensbedreigend zijn.

In een narcistische familie leven is als leven in een snelkookpan, die je na verloop van tijd fundamenteel ontmenselijkt en je ware zelf doet verdwijnen, totdat je als was in de handen van de narcistische ouder bent, klaar om gevormd te worden zoals de narcistische ouder dat wil.