Het loerende gevaar van de bewuste narcist

Narcissisme is als een computerprogramma met een voorspelbare set regels.

Het begint met een losgekoppeld, denkbeeldig construct van de geest dat bekend staat als het valse zelf, dat een getraumatiseerde, door schaamte gebonden kern compenseert. Wat er ook gebeurt, een narcist moet dit valse zelf constant voeden met narcistische bevoorrading in de vorm van bewondering, aandacht, seks, materiële goederen of bediening.

Om de gaten in hun losgekoppelde realiteit op te vullen, gebruiken narcisten gaslighting tegen zichzelf en anderen om een soort Frankenstein-waarheid te creëren, allemaal in een wanhopige poging om ‘gezond’ en ‘normaal’ over te komen.

Een narcist hecht zich aan een ideaalbeeld in plaats van aan een echt persoon, en wanneer de echte persoon de narcist in de weg staat, wordt deze afgekeurd en weggegooid. Deze cyclus herhaalt zich eindeloos totdat de narcist sterft of relaties opgeeft, of de wereld hem opgeeft.

De narcist haalt oude vlammen en vrienden boven wanneer de bevoorrading laag is, en zoekt ruzie om een emotionele reactie van je te krijgen, zodat hij je beter kan manipuleren. Deze lijst van ‘programma’s’ gaat maar door.

Wanneer een narcistische persoonlijkheid zich in de vroege kinderjaren vormt, gaat het bewustzijn effectief verloren. Het bewustzijn van de narcist en zijn Ware Zelf blijven gevangen in de pikdonkere kelder van het valse zelf. Ondertussen kaapt het valse zelf het ego en neemt het de taak over om met de wereld om te gaan, waarbij het Ware Zelf wordt buitengesloten. In plaats van dat het ego samenwerkt met de wijsheid en het instinct van het Ware Zelf, speelt het valse zelf zijn starre en voorspelbare narcistische programma’s. Dit alles gebeurt onbewust en de narcist blijft op koers voor een even voorspelbaar als ellendig einde.

Dat is echter totdat ze ontwaken.

Wanneer een narcist zijn verstand verliest

Ik had eens een gesprek met een narcist over het authentieke zelf en de menselijke geest. Hij leek oprecht nieuwsgierig, dus legde ik hem uit hoe je je kunt losmaken van het ego en in plaats daarvan je bewuste aandacht verder naar binnen kunt richten.

De narcist keek even in de verte, trok een grimas en zei toen nonchalant: “Nee, ik vind mijn geest prima.”

Dit was een verhelderend moment voor mij.

Ik geloof dat de meeste narcisten zich nauwelijks bewust zijn van hun pathologie, net zoals vissen waarschijnlijk geen idee hebben dat ze in water zwemmen. Maar of het nu door goddelijke interventie is, of door een vluchtig gesprek dat het meer onthult waarin de narcist zwemt, d.w.z. het ‘valse zelf’, sommige narcisten zullen onvermijdelijk een punt van bewustzijn over de oceaan bereiken. Maar wat dan?

Terwijl de trillende narcist zijn bewustzijn richt op die donkere leegte waar het Ware Zelf gevangen zit, beginnen onderdrukte druppels trauma, giftige schaamte en verdriet in het bloed van de narcist te sijpelen. Op dat moment zullen ze zich afwenden, dankbaar dat ze hun valse zelf hebben om hen te beschermen tegen de stortvloed van binnen. Het valse zelf is een krachtige dam die een leven lang trauma tegenhoudt, en het is een eindeloze bron van dopamine en fantasie, in staat om grootse visioenen op te roepen die de pijn van de narcist verdoven.

Beter om te blijven waar het veilig is, toch?

Het valse zelf is echter ook een meedogenloze godheid die eist dat er voortdurend offers op zijn altaar worden gebracht. Afgedankte bronnen van bevoorrading, eindeloze dagen verloren met het voeden van de vele verslavingen van de narcist, voortdurend drama en verspild potentieel — het tirannische valse zelf is een god die nooit tevreden is en de narcist geen rust gunt.

Gevangen tussen deze twee harde realiteiten, kijkt de narcist met een cynisch gevoel van hoop naar zijn nieuw gevonden bewustzijn.

Verlossing, of afdaling in het kwaad

Het feit dat een narcist zich bewust is van zijn pathologie, betekent niet dat hij zomaar kan besluiten iemand anders te zijn – laat staan de persoon die zijn dierbaren willen dat hij is. Narcissisme is een vreselijk trauma dat in de vroege kinderjaren is ontstaan en dat de narcist ver weg voert van geestelijke gezondheid en authentieke actualisatie.

Het dilemma van de narcist is even complex als tragisch. De narcist draagt een diepgewortelde, getraumatiseerde kern met zich mee die hem dreigt te vernietigen. De narcist heeft ook het grootste deel van zijn leven in dissociatie doorgebracht, waardoor hij bij lange na niet voldoende ontwikkeld is om een gezond lid van de samenleving te zijn. En uiteindelijk blijft het ware zelf van de narcist onvruchtbaar en onderontwikkeld achter zijn getraumatiseerde kern. Hij blijft niet in staat om liefde, empathie of iets anders dat op menselijkheid lijkt te voelen. Zelfs als hij ongehinderd door trauma toegang zou hebben tot zijn ware zelf, zou de narcist helemaal opnieuw moeten beginnen. Heeft iemand het geduld, de veerkracht, de nederigheid en de kracht om zo’n verraderlijke onderneming aan te gaan? De narcist zeker niet. Verlossing blijft een droom.

De enige andere optie is nihilisme.

Als iemand zich bewust wordt, is verandering onvermijdelijk. Geen enkel onbewust patroon kan het licht van het bewustzijn weerstaan. Dit geldt ook voor narcisten. Hoewel ze niet kunnen ontdoen van wat ze zijn, kunnen ze zich geleidelijk losmaken van de greep van het valse zelf, samen met al zijn vermoeiende patronen. Dit moment in de geschiedenis van de narcist is het moment waarop zijn kwaadaardige, psychopathische aard naar boven kan komen.

Mensen zijn complex, en narcisme en andere persoonlijkheidsstoornissen bestaan in verschillende gradaties. Sommige narcisten zijn opgegroeid met en blootgesteld aan een moraal die hun duistere impulsen uitdaagt. In zulke gevallen kunnen ze kiezen voor gedeeltelijke verlossing, omdat nihilisme en psychopathie te moeilijk en pijnlijk zijn. Dat wil zeggen, ze zouden slecht zijn als ze dat konden, maar worden tegengehouden door een enigszins intact geweten.

Voor de gestoorde narcist wordt het echter een kwestie van waarom niet? Door bewustzijn en onthechting te gebruiken om de sloten van hun ketenen te openen, werpt de narcist zijn ketenen af en bevrijdt hij zichzelf van het valse zelf. Het enige wat in hen overblijft is de dorre woestenij van hun Ware Zelf en een kern trauma dat hen dreigt te vernietigen. In plaats van alleen maar op zoek te gaan naar narcistische bevoorrading zoals een verslaafde, streeft de nu kwaadaardige narcist naar sadistisch plezier, dominantie, geld en andere vormen van macht. Ze verzinnen scenario’s en manipuleren mensen opzettelijk om mee te werken. Ze kwetsen en vernederen anderen gewoon omdat ze dat kunnen. Ze worden koud, berekenend en wraakzuchtig. Ze stellen grootse en verheven doelen en overtreden alle morele regels om die te bereiken.

En zo wordt een psychopaat geboren.