Kun je narcistisch zijn en een borderline persoonlijkheid hebben?

Als grootsheid loskomt van de realiteit en een beetje gek wordt, krijg je een narcist. Maar grootsheid zit in iedereen.

We hebben allemaal een basisbehoefte om onze behoeften te vervullen en zelfs om groot te durven dromen. Maar we moeten de rechten van anderen respecteren en onze dromen op een realistische manier nastreven. Dit is gezond narcisme.

Narcistische persoonlijkheidsstoornis is een posttraumatische aandoening die voortkomt uit complexe PTSS. Maar borderline komt ook voort uit complexe PTSS. Het fascinerende aan narcisme is dat het veel symptomen van BPS oplost. Emotionele ontregeling, zich misdragen, zelfmoordgedachten, push/pull, vrees voor verlating; narcisme vermindert deze symptomen aanzienlijk door middel van één oplossing: het valse zelf.

Het valse zelf is gebaseerd op grootsheid en een permanente dissociatie van de wereld. Waar borderline gaten in hun verdediging heeft, is het valse zelf over het algemeen luchtdicht. Hoewel narcisten roekeloos, afstandelijk en gevoelig voor afwijzing en verlating kunnen zijn, ervaren ze dit zelden zo extreem als borderline. Borderline is als een gewonde zonder verband, terwijl de narcist een verband heeft in de vorm van het valse zelf. Druk hard genoeg op hun wond en ze zullen de pijn voelen.

De kernzwakte van het valse zelf is de behoefte aan narcistische bevoorrading. Narcisten vrezen niet zozeer verlating als wel het verlies van bevoorrading. Als de narcist beledigd is of zijn bevoorrading verliest, kunnen de symptomen van borderline optreden. Maar hoe sterker het valse zelf, hoe meer klappen het kan incasseren. In het ergste geval kan de narcist zichzelf bevoorraden door middel van auto-erotiek, waanideeën en verdere dissociatie. In extreme situaties, wanneer het valse zelf hard wordt aangevallen of cruciale bevoorrading verliest, kan de narcist vervallen in een complete borderline-toestand.

Een narcist is meestal een narcist, en als hun valse zelf wordt ondersteund, vertonen ze zelden borderline-kenmerken. Maar borderlines hebben allemaal een gedeeltelijk opgebouwd vals zelf. Ze vertonen allemaal grootsheid op een bepaalde schaal – ze hebben alleen het narcistische project in hun kindertijd nooit voltooid.

Sommige borderlines hebben in hun jeugd weinig verdedigingsmechanismen, maar krijgen uiteindelijk de kans om hun narcistische valse zelf in de volwassenheid af te maken. Een voorbeeld hiervan is de borderline wiens ouders tijdens zijn of haar jeugd een conflict en een scheiding doormaken. Wanneer de scheiding definitief is en de wond is geslagen, wordt het enigszins rustiger. Pas dan absorbeert de borderline de grootsheid van zijn of haar NPS-ouder. Deze persoon heeft dus een borderline-kern, maar een narcistische overlay.

Veel borderlines hebben grootheidswaanzin. Ze zien de wereld als een speeltuin en raken vaak verdwaald in hun grootsheid. Maar omdat ze geen volledige narcisten zijn, stort deze toestand vrij vaak in en keren ze terug naar hun borderline-toestand.

Er zijn een paar duidelijke signalen dat iemand narcistisch is, zoals het ontbreken van bepaalde symptomen en het hebben van andere. Maar borderlines kunnen, vooral tijdens een crisis, tijdelijk in een narcistische toestand terechtkomen, waardoor je je kunt afvragen of ze wel of niet narcistisch zijn.